ویژگی های عقد بیمه

بیمه چیست
بیمه چیست
مرداد ۲۲, ۱۳۹۸
شرايط اساسی عقد بيمه
شرایط اساسی عقد بیمه
مرداد ۲۲, ۱۳۹۸

ویژگی های عقد بیمه

تعریف و انواع بیمه مسئولیت

ویژگی های عقد بیمه

عقد بیمه ، عقدی است لازم

براساس ماده ۱۸۵ قانون مدنی، عقدی لازم است که هیچیک از طرفین معامله حق فسخ آنرا نداشته باشند مگر درموارد معینه. یعنی بمحض اینکه عقد بصحت انجام شد طرفین ملزم به ایفای تعهدات ناشی ازعقد می باشند بنا به حکم ماده ۲۱۹قانون مدنی” عقودی که بر طبق قانون واقع شده باشند بین متعاملین وقائم مقام آنها لازم الاتباع است مگراینکه برضای طرفین اقاله یابعلت قانونی فسخ شود،” بطور کلی هر عقدی لازم است مگر آنکه دلیلی بر جایز بودن آن وجود داشته باشد.
عقـدی جایـز است که هـر یک از طـرفین معاملـه میتوانند به تنهائی نسبت به فسخ آن تصمیم گیری نمایند، بارزترین این نوع عقد، عقد وکالت است. عقد بیمه، عقدی است لازم، یعنی بیمه گر و بیمه گزار پس ازوضع قرارداد حق ندارند معامله را برهم بزنند مگر درمواردی که قانون معین کرده. مانند شرایطی که قانون بیمه درمواد ۱۲،۱۶،۱۷برای بیمه گر این حق را قایل شده و یا برضایت طرفین. نتیجه لازم بودن عقد بیمه این است که بیمه گر به محض انعقاد قرارداد ملزم است درصورت تحقق خطرحسب موردخسارت وارده رابه بیمه گزار پرداخته ویاوجه معینی بپردازد و بیمه گزار نیزملزم بپرداخت حق بیمه می باشد.بطوریکه،چنانچه بیمه گزارحق بیمه رانپردازد،علی الاصول بیمه گر حق دارد از طریق قضائی وی را وادار بپرداخت حق بیمه نماید. تنها استثنائی که درباره عقد بیمه وجود دارد،درمورد بیمه عمر است. عقد بیمه در مورد بیمه عمر از طرف بیمه گزار جائز است و یا بر تعهد بیمه گزار در بیمه عمر آثار عقد جایز مترتب خواهد بود .

بیمه عقدی است که از طرف بیمه گزار منجر و از طرف بیمه گر اغلب معلق وگاهی منجز است

طبق ماده ۱۸۹ قانون مدنی عقد منجز آن است که تاثیر آن برحسب انشاء موقوف برامر دیگری نباشد والا معلق خواهدبود. یعنی اگر عقد بمحض انعقاد آثارآن ظاهرشود منجز خواهد بود و چنانچه بروز آثار آن بستگی به امر دیگری داشته باشد معلق خواهد بود.
عقد بیمه هم بمحض انعقاد، ازطرف بیمه گزار منجز است و انجام تعهد بیمه گزار که مهمترین آن پرداخت حق بیمه است مشروط وموکول به امردیگری نیست. اما تعهد بیمه گر اغلب تعهدی است معلق، یعنی انجام تعهد بیمه گر موکول و مشروط است به اینکه خطر موضوع بیمه تحقق یابد.تازمانی که خطر واقع نشده بیمه گر هم تعهدی ندارد که انجام دهد.

بیمه عمر مختلط

بنابراین جز درموارد محدودی مثل بیمه عمر مختلط که بیمه گر در هرحال باید سرمایه مورد تعهد را بپردازد منتهی زمان پرداخت و اینکه سرمایه بیمه را به شخص بیمه گزار و یا ذینفع پرداخت نماید مشخص نمی باشد( تعهد بیمه گر نیز جنبه منجز و قطعی دارد درسایر موارد تعهد بیمه گر تعهدی است معلق  بیمه عقدی است اتفاقی بعلت همین خاصیت معلق بودن تعهد بیمه ، عقد بیمه را عقدی اتفاقی شناخته اند، یعنی انجام تعهد بیمه گر اغلب محتمل و جنبه اتفاقی دارد. دراین حالت نه تنها انجام تعهد بیمه گر امری احتمالی است وبیمه گردرصورتی تعهدخودرا انجام خواهد داد که خطرموضوع بیمه تحقق یابد، بلکه درمواردی مثل بیمه عمر، انجام تعهد بیمه گزار هم جنبه احتمالی دارد. در این نوع بیمه، بیمه گزارمکلف است هرسال حق بیمه مقرررابه بیمه گر بپردازد، اماپرداخت مستمرحق بیمه ازطرف بیمه گزار موکول براین است که بیمه گزار تاپایان مدت بیمه درقید حیات باشد. چه بسا بیمه گزار بعداز شروع اعتبار بیمه و پرداخت یک یا چند قسط حق بیمه فوت نماید، در اینصورت انجام تعهد بیمه گزار احتمالی بوده و برعکس تعهدبیمه گر جنبه قطعی داشته و بافوت بیمه گزار پرداخت بقیه اقساط حق بیمه منتفی خواهد شد.


نکته :
بایدتوجه داشت مساله احتمالی بودن تعهد طرفین بویژه بیمه گر،نه تنها وجه تمایزعقد بیمه از سایر عقود
است، بلکه احتمالی بودن تعهد اساس کاربیمه بویژه مبنای تعیین حق بیمه است.

 

عقد بیمه، عقدی است دوطرفه و معوض

عقد بیمه ، عقدی است دوطرفه، یک طرف بیمه گر و طرف دیگر بیمه گزار و معوض است چون مابه ازاء تعهد یک طرف، تعهد طرف دیگراست.

 

بیمه عقدی است مبتنی بر حسن نیت

بدون شک کلیه قراردادها باید برحسن نیت استوارباشد و لزوم انعقاد هر قراردادی وجود حسن نیت ازناحیه طرفین است. لکن ازآنجا که کاربیمه گر فروش اطمینان است. حسن نیت دربیمه از درجه اهمیت بیشتری برخوردار است.
حاکمیت حسن نیت از قبل از انعقاد قرارداد وهنگام تماس مقدماتی بین بیمه گر و بیمه گزار و ارائه اطلاعات مورد نظر بیمه گر توسط بیمه گزار شروع و درجریان اعتبار بیمه نامه و هنگام وقوع حادثه و مطالبه خسارت از طرف بیمه گزار مورد توجه قرار دارد.
درحقیقت طبیعت معاملات بیمه ای حکم می کند،بیمه گر مقدار زیادی برحسن نیت بیمه گزار و اطلاعاتی که بیمه گزار دراختیار او می گذارد متکی باشد. لذا اگر ثابت شود بیمه گزار فاقد حسن نیت لازم برای قرارداد بیمه بوده نتایج نامساعدی ببار خواهد آورد که گاهی به بطلان قرارداد بیمه منجر می شود.

 

دراینجا لازم است به دو نکته مهم و ضروری اشاره گردد

  1. طبق اصل برائت و اصل صحت، فرض برحسن نیت است. بنابراین وجود حسن نیت نیازی به اثبات ندارد، بلکه خلاف آن یعنی سوء نیت را باید ثابت کرد.
  2. به این جهت در بیمه بر لزوم حسن نیت، بویژه از ناحیه بیمه گزار تاکید شده است، که فقدان حسن نیت از طرف بیمه گزار و سوء استفاده او از بیمه ، ازقبیل کتمان حقایق و اظهارات نادرست وسعی در دریافت خسارت بیش از میزان واقعی آن، نه تنها تخطی به حقوق بیمه گر که موجب تضییع حقوق سایر بیمه گزاران خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *