تعریف و انواع بیمه مسئولیت

بيمه های مسئوليت
بیمه های مسئولیت
مهر ۴, ۱۳۹۸
خرید بیمه مسئولیت
بیمه مسئولیت مدیران و کارکنان
مهر ۴, ۱۳۹۸

تعریف و انواع بیمه مسئولیت

تعریف و انواع بیمه مسئولیت

تعریف و انواع بیمه مسئولیت

تعریف بیمه مسئولیت :

مسئولیت یعنی گریبانگیر شدن. یعنی الزام شخص به جبران زیانهای وارد به دیگری که این زیان ممکن است به سبب قانون شکنی، پیمان شکنی و یا به هر دلیل دیگری وارد شده باشد. گاهی قانون گریبان شخص را می گیرد و گاهی وجدان .گاهی نیز پیمانی که با دیگران بسته باعث گریبانگیر شدنش می گردد. بسته به اینکه چه کسی گریان شخص را گرفته باشد می توان انواع مختلفی از مسئولیت را نام برد.

انواع بیمه مسئولیت:

۱ – مسئولیت قراردادی:

هرگاه شخص به علت عدم انجام و یا تاخیر در اجرای قراردادی که با دیگران بسته است در مقابل دیگری مسئول شناخته شود ، این مسئولیت از نوع مسئولیت قراردادی است و ملتزم به ملتزم به پرداخت خسارت به وی می باشد. که البته این التزام یا باید در خود قرارداد نوشته شده باشد (مانند اینکه در قراداد نوشته شده باشد چنانچه پیمانکار تا فلان روز نماکاری را به پایان نرساند به ازای هر روز تاخیر صد هزار تومان باید به کارفرما بپردازد.) یا قانون یکی از طرفین قرارداد را به جبران خسارت وارد به دیگری مجبور نماید و یا اینکه عرف گریبان وی را بگیرد. راه تشخیص مسئولیت قراردادی از غیر قرادادی این است که اگر قراردادی(چه کتبی و چه شفاهی) در بین نباشد هر گز چنین مسئولیتی نیز بوجود نخواهد آمد. مانند:

  •  وقتی مستاجر اجاره بها را پرداخت نمی کند در مقابل موجر مسئولیتی قراردادی دارد.
  • وقتی فروشنده دستگاه تراش در قرارداد فروش تعهد می کند در صورت اطلاع از خرابی دستگاه حداکثر ظرف۴۸ ساعت آنرا تعمیر خواهد نمود، در صورت عدم انجام تعهد خود در مقابل خریدار مسئولیتی قراردادی خواهد داشت که این مسئولیت ممکن است به یکی از گونه های زیر باشد:
  1.  الزام فروشنده به تعمیر.
  2. پرداخت خسارت خواب کار(عدم النفع).
  3. پرداخت مبلغی معین شده در قرارداد(وجه التزام).
  4. ترکیبی از روشهای بالا.

که کاربرد هر یک از روشهای گفته شده بستگی به قرارداد طرفین، قانون حاکم بر موضوع و یا عرف دارد.

۲ – مسئولیت غیر قراردادی:

اکنون که مسئولیت قراردادی را شناختیم می توان گفت : هر مسئولیتی که قراردادی نباشد مسئولیتی غیر قراردادی است. گاهی حتی بین دو نفری که با هم قراردادی بسته اند نیز ممکن است مسئولیت غیر قراردادی پیش بیاید . به عبارت دیگر تمام مسئولیتهایی که برای طرفین قرارداد پیش می آید لزوماً قراردادی نیست بلکه برخی از آنها ممکن است قراردادی و برخی غیر قراردادی باشد. مسئولیت غیر قراردادی خود به دو دسته تقسیم می گردد. اگر آنچه باعث گریبان گیر شدن شخص می شود، وجدان وی باشد مسئولیت را اخلاقی و اگر قانون باشد مسئولیت را قانونی می نامند.

مسئولیت اخلاقی:

مسئولیت اخلاقی همان عذاب وجدان و یا سرزنشی است که انسان ازدرون خود و یا از زبان دیگران ، پس از انجام کار بد و یا خودداری از انجام کار خوب می شنود. هنگامی که فرد سالخورده ای از شما می خواهد که او را از خیابان بگذرانید و شما بی تفاوت از کنار او می گذرید و ناگهان با شنیدن صدای ترمز خودرویی متوجه تصادف خودرو با وی می شوید اگر چه قانون ممکن است راننده خودرو را مقصر حادثه قلمداد کند اما علاوه بر ندای درونی ، دیگران نیز ممکن است شما را به خاطر چنین عملی سرزنش نمایند و مسئولیت این کار را متوجه شما بدانند . اما آیا حق با آنهاست؟! با توجه به اینکه ضابطه و معیار مشخصی برای احراز مسئولیت در چنین مواردی وجود ندارد و با قوانین فعلی ، در این دنیا نمی توان چنین شخصی راقانوناً مسئول دانست ولی شاید از نظر اخلاقی مسئول باشد!!!

مسئولیت قانونی:

پیش از گفتگو درباره مسئولیت قانونی باید گفت که تفکیک مسئولیت غیر قراردادی به قانونی و اخلاقی بدین معنی نیست که مسئولیتهای قانونی مسئولیت اخلاقی نیستند بلکه در تمامی مواردی که قانون شخص را مسئول می داند مسلماً اخلاق نیز فرد را مسئول می شناسد اما با توجه به اینکه قلمرو اخلاقیات گسترده تر از قانون می باشد لزوماً تمامی موارد غیر اخلاقی هنوز غیر قانونی نشده اند. بنابراین هرگاه سخن از مسئولیت اخلاقی به میان آید منظور مسئولیتهایی است که هنوز قانونی نشده اند و منظور از مسئولیتهای قانونی مواردی است که علیرغم اینکه در اخلاقی بودن اینگونه مسئولیتها شکی نیست اما منظور مواردی است که قانون آنها را به عنوان مسئولیت شناسایی نموده استمثلاً. شکستن شیشه خانه دیگری با سنگ اگر چه کاری غیر اخلاقی است ولی ما در تقسیم بندی مسئولیت این مورد را جزء مسئولیتهای قانونی به شمار می آوریم نه مسئولیت اخلاقی.

مسئولیت قانونی هنگامی به بار می آید که فرد به سبب نقض عمدی یا غیر عمدی قانون در مقابل اشخاص جامعه و یا کلیتی به نام اجتماع مسئول شناخته می شود. که خود به دو دسته کیفری و مدنی تقسیم می گردد.

الف) مسئولیت کیفری:

مسئولیت کیفری یا جزائی زمانی تحقق پیدا می کند که فرد یا افرادی، مخالف نظم عمومی جامعه عمل یا اعمالی را مرتکب شوند و باعث اخلال در نظم عمومی جامعه گردند. در واقع برای ایجاد نظم و امنیت در جامعه قوانینی تنظیم و به اجرا گذاشته شده است که فرد در صورت زیر پا گذاشتن این قوانین و مقررات جامعه را متضرر می نماید به همین خاطر بر طبق قانون در قبال جامعه مسئول شناخته می شود. البته منظور ما از قانون علاوه بر قانون به معنای خاص ، شامل مقررات، مصوبات و آیین نامه ها در حدود قلمرو قابل اعمال آنها نیز می باشد، پس مسئولیت کیفری مورد نظر ما تخلفات اداری و انضباطی را نیز شامل می گردد. در زیر به چند نمونه از اعمال خلاف قانون که مسئولیت کیفری در پی دارد اشاره می شود:

  •  رد شدن خودرو از چراغ قرمز.
  • حمل و نگهداری اسلحه غیر مجاز.
  • بکارگیری نیروی کار پایین تر از پانزده سال.
  • بکارگیری اتباع خارجی فاقد مجوز اشتغال یا کارت اقامت.
  • رانندگی با سرعت غیر مجاز یا بدون گواهینامه .

ب) مسئولیت مدنی:

بر خلاف مسئولیت کیفری که همیشه ناشی از خواست و اراده شخص می باشد و بیشتر به هم خوردن نظم جامعه و زیر پا گذاشتن قوانین مد نظر است ، در مسئولیت مدنی یا حقوقی شخص خواسته یا ناخواسته به دیگری زیان می زند و قانون به سبب همین زیان(اگرچه بصورت غیر عمد باشد) شخص را مسئول جبران آن می شناسد. گاهی ، علاوه بر مسئولیت مدنی مسئولیت کیفری نیز ممکن است دامنگیر شخص گردد.

بنابراین مسئولیت مدنی عبارتست از ” التزامی که شخص(حقیقی یا حقوقی) نسبت به جبران زیان وارده به دیگری دارد، اعم از آنکه زیان مذکور در اثر عمل خود شخص مسئول یا اعمال اشخاص وابسته به او و یا ناشی از اشیاء و اموال تحت مالکیت یا تصرف وی بوجود آمده باشد”.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *